Wednesday, October 20, 2010

Tuesday, October 12, 2010

పర్యావరణ పని... పార్టీ!

ఈ రోజు డేట్ ఎంత?
10-10-10.
అందుకే... మాల్దీవుల అధ్యక్షుడు తన అధికార నివాసం పైకప్పు మీద సోలార్ అద్దాలు అమర్చుకుంటున్నాడు.
అందుకే... జపాన్‌లో సుమో రెజ్లర్లు కారుల్లో కాకుండా సైకిళ్లు తొక్కుకుంటూ పోటీల వేదికకి వెళ్తున్నారు.
అందుకే... భారత్, చైనా, అమెరికాల్లోని 850 కాలేజీలు, యూనివర్శిటీల విద్యార్థులు 'క్లీన్ ఎనర్జీ కాంపిటిషన్'లో పాల్గొంటున్నారు. వీళ్లేకాదు... ఇంచుమించు ప్రపంచ దేశాలన్నిట్లోనూ లక్షలాదిమంది పిల్లలు, పెద్దలు ముందుకొచ్చి ఈ రోజు ఒకటో నెంబర్ ప్రమాద హెచ్చరిక ఎగరేస్తున్నారు. తమకు తాము ఒక సందేశాన్ని ఇచ్చుకుంటున్నారు. ఏమిటా సందేశం?

గ్లోబల్ వార్మింగ్.
దీని గురించి ఎప్పట్నించో చెపుతున్నారు కదా. మళ్లీ కొత్తగా దేనికి? అయినా దానికీ ఈ తేదీకీ సంబంధం ఏమిటీ అంటారా? అదే.. అదే.. అక్కడికే వస్తున్నాం.
350.org అని ఒక సంస్థ ఉంది. దాన్ని అమెరికాకి చెందిన బిల్ మెక్‌కిబ్బెన్ అనే రచయిత తన స్నేహితులతో కలిసి స్థాపించారు. 'గ్లోబల్ వార్మింగ్' వల్ల ఉత్పన్నమయ్యే సమస్యలను ఒక పుస్తకం ద్వారా సామాన్య ప్రజలకి తెలియజేసిన ఆయన అంతటితో ఊరుకోకుండా ఈ సంస్థని స్థాపించారు. 2007లో అమెరికాలోని అన్ని రాష్ట్రాల్లో రెండువేలకు పైగా ర్యాలీలు, సభలు, సమావేశాలు నిర్వహించి పర్యావరణ పరిరక్షణలో తన వంతు కృషి చేశారు మెక్‌కిబ్బెన్.

ఇప్పుడు అదే సంస్థ తమ ఉద్యమాన్ని ప్రపంచవ్యాప్తం చేసింది. పర్యావరణవేత్తల్ని, ఉద్యమకారుల్ని, శాస్త్రవేత్తల్ని, వ్యాపారుల్ని, పారిశ్రామికవేత్తల్ని, రాజకీయ నాయకుల్ని, విద్యార్థుల్ని...అన్ని రకాల వారిని తమ పర్యావరణ ఉద్యమంలో భాగస్వాముల్ని చేసుకుంది. వీరిలో మన దేశ ప్రముఖులు కూడా ఉన్నారు. 'ఇంటర్ గవర్నమెంటల్ ప్యానల్ ఆన్ క్లయిమేట్ చేంజ్' మాజీ చైర్మన్ రాజేంద్ర పచౌరీ ఈ సంస్థ చేపడుతున్న కార్యక్రమాలకి తన పూర్తి మద్దతు తెలిపారు. పర్యావరణ మార్పులపై విస్తృతంగా ప్రచారం చేసిన వారిలో పచౌరీ ఒకరు. పర్యావరణవేత్త వందనా శివ ఈ క్యాంపెయిన్‌కు మద్దతు ప్రకటించిన మరో ప్రముఖ వ్యక్తి. వీళ్లే కాకుండా దక్షిణాఫ్రికాకి చెందిన నోబెల్ శాంతి బహుమతి గ్రహీత ఆర్చ్ బిషప్ డెస్మండ్ టుటు కూడా ఈ సంస్థకి మద్దతు తెలిపిన వారిలో ఉన్నారు.

350 ఎందుకు?

గాలిలో కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ పరిమాణాన్ని 'పార్టికల్స్ పర్ మిలియన్ (పిపిఎమ్)'లలో కొలుస్తారు. అంటే ఒక మిలియన్ గాలి ధూళిలో కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ పార్టికిల్స్ సంఖ్య. ప్రస్తుతం అది 388.15 పిపిఎమ్ ఉంది. అయితే ఒకప్పుడు ఇది ఇంత ఎక్కువగా లేదు. పారిశ్రామికీకరణ, పెట్రోలియం ఉత్పత్తుల వాడకం పెరిగిపోవడం వల్ల కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ పరిమాణం క్రమంగా పెరిగి ఇప్పుడు ప్రమాద స్థాయికి చేరింది. దీని ఫలితమే గ్లోబల్ వార్మింగ్. కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ ఉద్గారాన్ని నియంత్రించకపోతే భూ ఉష్ణోగ్రత మరింత పెరగొచ్చు. గ్లేసియర్లు కరిగిపోవచ్చు, సముద్రమట్టం పెరగొచ్చు, చిన్నచిన్న ద్వీపాలన్నీ నీట మునిగిపోవచ్చు.

కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ పరిమితి 350 పిపిఎమ్‌కి మించకుడా ఉన్నప్పుడు మాత్రమే మానవులకి ఎలాంటి ఇబ్బందులు తలెత్తవని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు. అందుకే ఇప్పుడు మనందరి ముందున్న సవాలు కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ పరిమాణం 350కి తగ్గేందుకు కృషి చేయడం. బాక్స్‌లో పేర్కొన్న 'పది మంచిపనులు' అందుకోసమే. సమస్య తీవ్రతని, తీసుకోవాల్సిన చర్యల్ని సూటిగా తెలియజేసే సంస్థకి '350.ఆర్గ్' కన్నా మంచి పేరేముంటుంది అనుకున్నారు మెల్‌కిబ్బెన్. అందుకే ఆ పేరుతోనే ఒక సంస్థని ఏర్పాటు చేశారు. ఐరాస సెక్రటరీ జనరల్ బాన్ కి మూన్ కూడా 350.ఆర్గ్ చేపడుతున్న కార్యక్రమాలకి తన మద్దతు ప్రకటించారు. "మన ముందు తరాలకి సురక్షితమైన, పరిశుభ్రమైన ప్రపంచాన్ని మనం అందించాలంటే ఈ రోజు మనమందరం ముందుకొచ్చి కాలుష్యరహిత పద్ధతుల్లో ఇంధన వాడకం దిశగా చర్యలు తీసుకోవాలి. గ్లోబల్ వార్మింగ్‌కి పరిష్కారాన్ని సూచించే దిశగా ముందుకు కదలాలి'' అని బాన్ కి మూన్ అన్నారు.

ఈ సంస్థ పిలుపుకి ప్రపంచ వ్యాప్తంగా మంచి స్పందనే వచ్చింది. ఎన్నో దేశాల నుండి ప్రజలు స్వచ్చందంగా ముందుకొచ్చి వారివారి ప్రాంతాల్లో తమకి తోచిన విధంగా చర్యలు చేపడుతున్నారు. అయితే ప్రభుత్వాల నుండి మాత్రం ఎలాంటి స్పందనా లేదు. అమెరికా అధ్యక్ష నివాసమైన వైట్‌హౌస్ మీద సోలార్ అద్దాలు బిగించాలని ఈ సంస్థ కోరితే ఒబామా నిరాకరించారు. అయితే ఆయన నిరాకరణ కూడా అక్కడ పెద్ద వార్తే అయింది, 350.ఆర్గ్ తమ సందేశాన్ని ముందుకి తీసుకెళ్లేందుకు అది కూడా తోడ్పడింది. గత ఏడాది కూడా ఈ సంస్థ పిలుపుతో 180 దేశాల్లో 5,200 కార్యక్రమాలు జరిగాయి. ఈ సంస్థ చేపడుతున్న పనులకి మద్దతు తెలుపుతూ అదే దిశలో పయనిస్తున్న సంస్థ మరొకటుంది.

10:10 క్యాంపెయిన్

ప్రపంచంలో కార్బన్ ఉద్గారాన్ని ఏడాదికి 10 శాతం చొప్పున తగ్గించే విధంగా చర్యలు చేపట్టాలనే నినాదంతో ఏర్పడినదే ఈ 10:10 క్యాంపెయిన్. 'ఏజ్ ఆఫ్ ది స్టుపిడ్' అనే డాక్యుమెంటరీతో వెలుగులోకి వచ్చిన బ్రిటన్ మహిళ ఫ్రాన్నీ ఆర్మ్‌స్ట్రాంగ్ ఈ సంస్థని స్థాపించింది. ఇప్పటికి డెబ్బై వేలకి పైగా ప్రజలు, వ్యాపార సంస్థలు, స్కూళ్లు, కాలేజీలు ఈ క్యాంపెయిన్‌లో చేరాయి. వీరి కార్యక్రమాలకి కూడా భలే గుర్తింపొచ్చింది. అందుకే ఇప్పుడు బ్రిటన్‌లో 10:10 గుర్తుని మెడలో వేసుకోవడం ఫ్యాషన్‌గా మారింది. ఈ సంస్థ బోయింగ్ ఒక 747 విమానాన్ని కూడా కొనుగోలు చేసింది. దాన్నెక్కి తిరుగుతూ క్యాంపెయిన్ చెయ్యడానికి కాదు, 10:10 గుర్తుల్ని తయారు చేయడానికి ముడి పదార్థం కోసమని. కూలిపోయిన ఆ విమానాన్ని కొనుగోలు చేసి వాటి శకలాలతో 10:10 గుర్తుల్ని తయారు చేశారు వాళ్లు. ఇప్పుడు దేశమంతటా కొన్ని ప్రత్యేక షాపుల్లో ఆ గుర్తుల్ని అమ్ముతున్నారు. ఈ రోజుల్లో ఏపని చేసినా కొంత కళాత్మకంగా చేస్తేనే వాటికి తగిన గుర్తింపు వస్తుందని బలంగా నమ్మినట్టున్నారు.

గ్లోబల్ వర్క్ పార్టీ

350.ఆర్గ్ ఈ రోజు కార్యక్రమాల్ని 'గ్లోబల్ వర్క్ పార్టీ' అని పిలుస్తున్నారు. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా పనుల్ని పార్టీల్లా చేపడుతున్నారు కాబట్టే దీనికి ఈ పేరు పెట్టారు. గత ఏడాది 180 దేశాల్లో వివిధ కార్యక్రమాలు జరిపి సాధించిన విజయం ఇచ్చిన ఉత్సాహంతోటే ఈ రోజు ఈ పార్టీ జరుపుతున్నామని అంటున్నారు ఆ సంస్థ వాళ్లు. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా అన్ని దేశాల్లో ఒకే విషయంపై ఒకే రోజు భారీ సంఖ్యలో జనం దృష్టి సారించడం ఒక రికార్డు. ఇలాంటి క్యాంపెయిన్లు విజయవంతంగా చేపట్టడంలో ఇంటర్నెట్ పాత్ర కీలకం అని అంటున్నారు వాళ్లు. 10-10-10న జరిగే ఈ కార్యక్రమాలు వచ్చే డిసెంబరులో మెక్సికోలో జరగబోయే ఐరాస పర్యావరణ సమావేశాన్ని కొంతవరకైనా ప్రభావితం చేస్తాయని ఆశిద్దాం అంటున్నారు మెక్‌కిబ్బెన్.
***
మీరు కూడా ఈ రోజున కార్బన్ ఉద్గారాన్ని తగ్గించే పనేదైనా చేయండి. పర్యావరణ సమస్యని ఒక్కరోజులోనే పరిష్కరించలేం. పరిష్కరించే దిశగా అడుగు వేయడం ముఖ్యం.

ఈ పనులు చేద్దాం...

ఈ రోజు ప్రపంచవ్యాప్తంగా జనం తమకు తాముగా ముందుకొచ్చి చేస్తున్న పనుల్లో ముఖ్యమైనవి ఓ పది ఉన్నాయి. ఆ కార్యక్రమాలన్నీ చేసేలా ప్రజల్ని కదిలించడం ఒకటి రెండు రోజుల్లో జరిగింది కాదు. దీని వెనక మూడేళ్ల కృషి ఉంది. ఆ పనులేవంటే...
* మొక్కలు నాటడం
* సౌరశక్తితో నడిచే పరికరాల్ని వినియోగించడం
* పెరట్లోనే సేంద్రీయ కూరగాయల్ని పండించడం
* సైకిళ్లు వాడడం
* వాయుశక్తిని వినియోగించుకోవడం
* విద్యుత్ వినియోగాన్ని తగ్గించే లైట్లను వాడడం
* మత కూడికల్లో 'గ్లోబల్ వార్మింగ్' గురించి చర్చించడం
*'రీసైక్లింగ్' చేసిన వస్తువుల్ని వాడడం
*10:10 క్యాంపెయిన్‌లో భాగస్వాములవడం.